Izakaya là một nơi nằm giữa quán bar và nhà hàng — nơi đồ ăn và đồ uống đến cùng nhau, không theo thứ tự cụ thể, trong suốt một buổi tối. Hiểu một vài điều về cách hoạt động của nó sẽ khiến trải nghiệm thoải mái hơn nhiều.
Đồ uống đầu tiên đến trước mọi thứ
Khi bạn ngồi xuống ở izakaya, việc đầu tiên cần làm là gọi đồ uống. Không phải đồ ăn — đồ uống. Nhịp của nơi này bắt đầu ở đó.
Đây không phải quy tắc cứng được ai đó áp đặt. Nhưng izakaya được tổ chức quanh việc uống, và đồ ăn đến để đi kèm. Cả nhóm yên vị với ly đầu tiên, rồi mới bắt đầu gọi món.
Lượt đồ uống đầu thường được gọi chung: toriaezu biiru — “tạm thời lấy bia trước” — là câu bạn sẽ nghe ở gần như mọi bàn. Đó không hẳn là cam kết với bia, mà là cách đưa buổi tối khởi động trong khi mọi người xem thực đơn.
Otoshi: bạn sẽ bị tính tiền cho thứ bạn không gọi
Tại hầu hết izakaya, ngay sau khi bạn ngồi xuống, một đĩa nhỏ sẽ được mang đến cho mỗi chỗ. Bạn không gọi món đó. Nó được gọi là otoshi (hoặc tsukidashi ở vùng Kansai) và đóng vai trò như phí dịch vụ — thường khoảng 300–600 yên một người.
Điều này khiến du khách bất ngờ vì nó xuất hiện không lời giải thích và xuất hiện trong hoá đơn. Nó không phải tuỳ chọn, và không phải nhầm lẫn. Đó là cách quán izakaya thiết lập phí dịch vụ mà không gọi tên rõ ràng.
Bản thân món đó thay đổi tuỳ nơi — một đĩa nhỏ theo mùa, rau muối, một ít đậu hũ. Đôi khi rất ngon. Đôi khi qua loa. Dù sao đi nữa, nó là một phần của cấu trúc buổi tối.
Gọi món thành nhiều đợt, không gọi hết một lúc
Khác với nhiều nhà hàng phương Tây, izakaya không tổ chức quanh một lần gọi món duy nhất ở đầu bữa. Đồ ăn được gọi dần — vài món một lúc, theo tiến triển của buổi tối.
Không có thời gian biểu, không có cấu trúc món chính, không kỳ vọng các món sẽ đến theo thứ tự nào. Sashimi có thể đến trước gà rán, có thể đến trước edamame. Tốc độ là của bạn.
Điều này nghĩa là bạn không cần xem hết thực đơn trước khi gọi. Chọn vài món, ăn xong, gọi thêm nếu muốn. Nhân viên đã quen với nhịp này.
Gây chú ý với nhân viên
Ở nhiều izakaya, nhân viên sẽ không tự đến bàn bạn sau khi bạn đã ngồi. Nếu cần gọi món, bạn gọi họ: sumimasen (xin lỗi), hoặc bấm nút gọi nếu bàn có.
Một số izakaya hiện đại có hệ thống gọi món bằng máy tính bảng, làm cho việc này không còn cần thiết.
Gọi tính tiền
Khi bạn sẵn sàng ra về, bạn ra hiệu xin hoá đơn bằng cách bắt mắt nhân viên và làm một cử chỉ nhỏ — hoặc nói okaikei onegaishimasu (xin tính tiền), hoặc vẽ chữ X bằng ngón trỏ trong không khí (tín hiệu phổ biến cho “tính tiền” tại Nhật).
Hoá đơn thường được mang đến bàn. Việc thanh toán diễn ra ở quầy, không tại bàn. Cả nhóm cùng đi ra, hoặc một người trả rồi mọi người gửi lại.
Chia hoá đơn (warikan) là chuyện bình thường và được chấp nhận. Nói với nhân viên thu ngân chia mấy phần là việc đơn giản.
Lựa chọn uống không giới hạn
Nhiều izakaya cung cấp nomi-hodai — uống không giới hạn trong khoảng thời gian cố định, thường 90 hoặc 120 phút, với giá cố định (thường 1.500–2.500 yên). Gói này gồm thực đơn tiêu chuẩn: bia, highball, sour và đồ uống không cồn.
Nếu đi cùng nhóm và định uống suốt buổi tối, đây thường là lựa chọn kinh tế nhất. Nhân viên sẽ báo cho bạn biết khi sắp hết giờ.
Điều khiến izakaya cảm thấy đúng nhịp
Izakaya không được tối ưu cho hiệu suất hay cho việc ăn xong nhanh chóng. Nó là nơi được thiết kế để một nhóm người có thể ngồi lại với nhau một lúc.
Cách tiếp cận hợp lý là gọi món chậm rãi, ăn theo nhịp món tới, giữ cho đồ uống tiếp tục, và xem thực đơn như một loạt lựa chọn để khám phá dần thay vì một bài toán cần giải xong ngay.
Một khi nhịp đó rõ ràng, buổi tối thường tự lo cho chính nó.