JapanLore

Những bỡ ngỡ nhỏ khi lần đầu đặt chân đến Nhật Bản. Văn hóa dân gian, đền thờ, địa danh, những cử chỉ đời thường — chúng tôi gọi tên bối cảnh đằng sau, từng điều một.

A misty Japanese landscape with many small shrine torii scattered through forests, fields, and water — a sense of countless presences

Đền thờ / Các vị thần / Kojiki

Ở Nhật Bản có bao nhiêu vị thần? — 'Yaoyorozu' thực sự nghĩa là gì

Người ta thường nói Nhật Bản có 'tám triệu vị thần'. Nhưng con số đó không nên hiểu theo nghĩa đen. Một lời giới thiệu ngắn về các vị kami, nơi họ ngự, và cách bắt đầu gặp họ tại các đền thờ.

A dim Japanese temple hall with several Buddhist statues arranged together — a Nyorai, Bosatsu, Myōō, and Tenbu side by side

Chùa / Phật / Phật giáo

Những vị Phật ta gặp trong chùa là ai — lối vào nhẹ nhàng cho Như Lai, Bồ Tát, Minh Vương và Thiên Bộ

Pho tượng lớn trong chính điện của một ngôi chùa Nhật Bản thực ra là ai. Một bài nhập môn nhẹ nhàng sắp xếp bốn tầng lớn — Như Lai, Bồ Tát, Minh Vương, Thiên Bộ — mà không dùng những thuật ngữ khô cứng.

Izanagi and Izanami standing together holding a jeweled spear, looking out toward an island emerging from morning mist

Đền thờ / Các vị thần / Kojiki

Izanagi và Izanami là những vị thần như thế nào

Cặp vợ chồng đứng ở ngay khởi đầu của thần thoại Nhật Bản. Kojiki kể họ đã cùng nhau tạo nên các hòn đảo — và đã chia xa vì cái chết.

A red-skinned, six-armed statue of Aizen Myōō with a lion-headed crown, drawing a bow

Chùa / Phật / Minh Vương

Ái Nhiễm Minh Vương là vị Phật như thế nào

Da đỏ, sáu cánh tay, cầm cung tên — Ái Nhiễm Minh Vương là vị Minh Vương độc đáo, biến chính ái dục, cảm xúc gốc rễ của con người, thành lực giác ngộ.

Amaterasu, the sun goddess, peering gently out of a cave entrance toward warm morning light

Đền thờ / Các vị thần / Kojiki

Amaterasu là vị thần như thế nào

Amaterasu, nữ thần mặt trời được thờ ở Ise, là một trong những kami trung tâm của Nhật Bản. Nhưng Kojiki cũng kể bà bị em trai làm tổn thương và đã trốn vào hang. Một góc nhìn về tính cách của bà và nơi bạn có thể gặp bà hôm nay.

A standing statue of Amida Nyorai forming the welcoming mudra, bathed in soft golden Pure Land light

Chùa / Phật / Như Lai

A Di Đà Như Lai là vị Phật như thế nào

Bản tôn của Tịnh Độ tông và Tịnh Độ Chân tông, A Di Đà là một trong những vị Như Lai được thờ rộng nhất ở Nhật. Câu chuyện 'lai nghênh' từ Tịnh Độ và những nơi gặp ngài, như Byōdō-in Hōō-dō.

Benzaiten, a graceful goddess playing a biwa, seated near a small red shrine on an island in a still pond

Đền thờ / Các vị thần / Kojiki

Benzaiten là vị thần như thế nào

Nữ thần duy nhất trong Bảy Vị Thần May Mắn. Benzaiten cầm cây đàn biwa và được thờ ở bên nước — một kami của âm nhạc, biện tài và nước, đến từ Ấn Độ và được đón vào điện thần Nhật Bản.

An armored statue of Bishamonten holding a jeweled pagoda, standing upon a trampled demon

Chùa / Phật / Thiên Bộ

Tỳ Sa Môn Thiên là vị Phật như thế nào

Khoác giáp, nâng bảo tháp — Tỳ Sa Môn Thiên là một trong Tứ Thiên Vương hộ trì Phật pháp, đồng thời là một trong Thất Phúc Thần. Thần hộ trì của võ đức, được thờ ở Kurama-dera, Shigi-san và nhiều nơi khác.

A seated statue of Dainichi Nyorai in jeweled crown and necklaces, forming the chiken-in mudra in a Shingon hall

Chùa / Phật / Như Lai

Đại Nhật Như Lai là vị Phật như thế nào

Vị Phật đặt ở trung tâm của Chân Ngôn tông. Đại Nhật Như Lai thể hiện tư tưởng mật giáo xem chính vũ trụ là Phật, được biểu hiện trong dáng đặc biệt vẫn giữ trang sức vương cung. Những nơi gặp ngài, như Kōya-san.

A large round red Daruma doll on a temple shelf, one eye filled in with ink and the other still white

Chùa / Phật / Thiền

Đạt Ma Đại Sư là vị Phật như thế nào

Tổ của Thiền tông theo truyền thuyết. Đạt Ma Đại Sư từ Ấn Độ sang Trung Hoa, ngồi thiền diện bích chín năm, và là nguyên mẫu của búp bê 'daruma' may mắn ở Nhật.

Ebisu, a cheerful fishing god holding a rod and a sea bream, sitting on coastal rocks at sunset

Đền thờ / Các vị thần / Kojiki

Ebisu là vị thần như thế nào

Ebisu, một trong Bảy Vị Thần May Mắn, được biết đến là vị kami vui tươi của nghề cá và sự thịnh vượng, với cần câu và cá tráp. Câu chuyện thần thoại của ông, một cách bất ngờ, bắt đầu từ một đứa trẻ được thả trôi trên biển.

A wooden statue of Fudō Myōō with a sword and rope, a halo of carved flames rising behind

Chùa / Phật / Minh Vương

Bất Động Minh Vương là vị Phật như thế nào

Lưng vác lửa, tay cầm gươm và dây thừng, đứng với gương mặt phẫn nộ — Bất Động Minh Vương. Cơn giận ấy là hình tướng để cắt đứt mê lầm. Vị Minh Vương được thờ rộng rãi ở Narita-san Shinshō-ji và nhiều nơi.

Hachiman, a calm older god in ceremonial robes, watching quietly from beside a shrine approach lined with old camphor trees

Đền thờ / Các vị thần / Kojiki

Hachiman là vị thần như thế nào

Có hơn 40.000 đền Hachiman ở Nhật Bản. Hachiman được biết đến là vị thần của võ vận, nhưng cũng được thờ như người bảo vệ trẻ em và gia đình. Một góc nhìn về nhân vật đằng sau những cánh cổng quen thuộc đó.

Inari, a gentle androgynous deity holding rice stalks, a white fox messenger seated beside them, rice paddies behind

Đền thờ / Các vị thần / Kojiki

Inari là vị thần như thế nào — Ukanomitama và những con cáo

Những cánh torii màu son và tượng cáo bạn thấy ở khắp các đền Nhật Bản đều thuộc về Inari. Vị kami ở trung tâm tín ngưỡng đó là Ukanomitama. Một góc nhìn ngắn về hình ảnh đằng sau một trong những cảnh đền quen thuộc nhất.

A weathered stone Jizō statue by a country roadside, wearing a faded red bib and cap, moss at its base

Chùa / Phật / Bồ Tát

Địa Tạng Bồ Tát là vị Phật như thế nào

Tượng O-Jizō đứng lặng lẽ bên đường và trên các đèo. Vị Bồ Tát gần gũi nhất, bảo vệ trẻ em và dẫn dắt người đã khuất. Một trong số ít các vị Phật được khắc họa trong dáng nhà sư.

A graceful standing statue of Kannon Bosatsu holding a water vase, layered in flowing robes and a celestial scarf

Chùa / Phật / Bồ Tát

Quán Âm Bồ Tát là vị Phật như thế nào

Lắng nghe tiếng người và biến hóa thân để cứu độ — Quán Âm Bồ Tát nổi tiếng với ba mươi ba hình tướng và Thiên Thủ Quán Âm. Một trong những vị Bồ Tát được thờ rộng nhất ở Nhật, có mặt tại Kiyomizu-dera, Sensō-ji.

Konohanasakuya-hime, a young goddess in cherry-blossom robes holding a sakura branch, Mount Fuji in the misty distance

Đền thờ / Các vị thần / Kojiki

Konohanasakuya-hime là vị thần như thế nào

Nữ thần được thờ ở núi Phú Sĩ. Tên bà có nghĩa 'nở như hoa anh đào', nhưng Kojiki kể câu chuyện về một nữ thần đã chọn sinh con trong một túp lều đang cháy để chứng minh sự trung thực của mình.

A wooden Miroku Bosatsu statue in the half-lotus pensive pose, fingertips lightly touching the cheek

Chùa / Phật / Bồ Tát

Di Lặc Bồ Tát là vị Phật như thế nào

Vị Phật của tương lai — Di Lặc Bồ Tát được tin là sẽ xuất hiện 5 tỷ 670 triệu năm sau khi Thích Ca nhập diệt để cứu độ con người. Tượng Bán già Tư duy trầm mặc tại Kōryū-ji, Kyōto là một trong những kiệt tác nổi tiếng thế giới.

A statue of Monju Bosatsu seated on a lion, holding a sword and a sutra scroll

Chùa / Phật / Bồ Tát

Văn Thù Bồ Tát là vị Phật như thế nào

Cai quản trí tuệ, cưỡi sư tử — Văn Thù Bồ Tát. Vị Bồ Tát được biết qua câu tục ngữ 'Ba người chụm lại bằng trí Văn Thù', và là vị được cầu cho học hành và thi cử.

Ninigi, a young god holding rice stalks, looking out over misty terraced paddies in the Kirishima mountains

Đền thờ / Các vị thần / Kojiki

Ninigi là vị thần như thế nào

Cháu của Amaterasu, người đã hạ xuống từ trời mang theo lúa. Kojiki mô tả ông là người trẻ, với những sai lầm của tuổi trẻ — những lựa chọn mà, trong câu chuyện, đã đặt giới hạn cho đời người.

Ōkuninushi crouching kindly on a quiet beach, a small white hare in the grass at his feet

Đền thờ / Các vị thần / Kojiki

Ōkuninushi là vị thần như thế nào

Ōkuninushi được thờ ở đền Izumo và được biết đến là vị kami của en-musubi — sự kết duyên. Kojiki cho thấy ông là người đã bị tổn thương nhiều lần mà không bao giờ đánh mất sự dịu dàng.

Sarutahiko, a tall earth deity with a long staff, standing at a forested crossroads beside an old Dōsojin stone

Đền thờ / Các vị thần / Kojiki

Sarutahiko là vị thần như thế nào

Vị thần trần đã dẫn đường cho cuộc hạ xuống của Ninigi. Với mũi dài và đôi mắt sáng, Sarutahiko là kami của những con đường, các ngã ba và sự bắt đầu — được yêu như một người dẫn lối, không phải sợ như một nhân vật kỳ lạ.

A wooden seated statue of Shakyamuni Buddha in the earth-touching mudra inside a quiet Zen temple hall

Chùa / Phật / Như Lai

Thích Ca Mâu Ni Như Lai là vị Phật như thế nào

Người sáng lập Phật giáo — Thích Ca — đã đắc đạo, và hình tướng giác ngộ ấy chính là Thích Ca Mâu Ni Như Lai. Bản tôn của Thiền tông tại Sōji-ji ở Yokohama và nhiều nơi khác, dáng ngồi đón con người trong lặng lẽ.

Susanoo, a young storm god with long wild hair, standing by a river on the Izumo plains under a clearing sky

Đền thờ / Các vị thần / Kojiki

Susanoo là vị thần như thế nào

Susanoo, em trai của Amaterasu, là vị kami đã làm tổn thương chị mình trên trời — và trở thành anh hùng dưới trần khi đánh bại con rắn tám đầu Yamata no Orochi. Một góc nhìn về biên độ rộng của tính cách ông.

Tsukuyomi, the quiet moon god walking through a moonlit forest near a small torii gate

Đền thờ / Các vị thần / Kojiki

Tsukuyomi là vị thần như thế nào

Vị thần mặt trăng, em của Amaterasu và Susanoo. Kojiki gần như không kể câu chuyện về ông — và sự lặng lẽ ấy chính là một phần con người Tsukuyomi.

A seated statue of Yakushi Nyorai holding a medicine jar, flanked by attendant Bodhisattva figures

Chùa / Phật / Như Lai

Dược Sư Như Lai là vị Phật như thế nào

Vị Như Lai từ lâu được tin ngưỡng rộng rãi với khả năng chữa bệnh và xua đau khổ. Được biểu hiện với chiếc bình thuốc trên tay trái, có thể gặp ngài ở Yakushi-ji, Hōryū-ji và nhiều nơi.

A weathered fox statue along an Inari shrine path

Đền thờ / Cáo / Inari

Kitsune là thiện hay ác?

Kitsune xuất hiện vừa là kẻ tinh nghịch, vừa là sứ giả thần thánh, vừa là sinh vật có khả năng biến hình. Thiện hay ác hoàn toàn phụ thuộc vào bối cảnh — và đó chính là điểm mấu chốt.

A bright Tokyo shopping street at night

Thanh toán & Tiện lợi

Cửa hàng tiện lợi ở Nhật Bản: Những điều khiến du khách ngạc nhiên

Cửa hàng tiện lợi Nhật Bản (*conbini*) hữu ích theo những cách mà hầu hết du khách không ngờ tới. Đây là những gì chúng thực sự có thể làm cho bạn.

A quiet Japanese neighborhood street lined with homes and power lines

Bối cảnh địa phương

Cách địa danh ở Nhật lưu giữ ký ức

Địa danh tiếng Nhật thường ghi lại nơi đó từng là gì — địa hình, lịch sử, những điều đã xảy ra, những thứ từng tồn tại. Đọc chúng giống như một dạng khảo cổ.

A red torii gate framed by fresh green leaves

Đền Shinto / Cáo / Inari

Cách viếng đền Shinto mà không phải lo lắng quá

Viếng một ngôi đền Shinto không cần chuẩn bị nhiều hay hiểu biết hoàn hảo. Đây là điều thật sự quan trọng — và những gì bạn có thể bỏ qua.

Kyoto rooftops and a pagoda at dusk

Hành vi thường ngày

Izakaya: Nhịp điệu ngầm mà không ai giải thích cho người lần đầu đến

Izakaya không phải nhà hàng theo kiểu phương Tây. Nó có logic gọi món riêng, nhịp riêng, và vài nghi thức nhỏ mà hầu hết các sách hướng dẫn bỏ qua.

A quiet Japanese train platform with a commuter train

Di chuyển

Tàu điện ở Nhật cho người đi lần đầu: điều thường khiến du khách bất ngờ

Hệ thống tàu điện ở Nhật hiệu quả và dễ hiểu — một khi bạn nắm được những quy tắc ngầm giúp nó vận hành trơn tru.

A misty forest shrine approach with a red torii gate

Yokai / Dân gian / Linh hồn

Kami và yokai: phiên bản đơn giản

Cả kami lẫn yokai đều là trung tâm của đời sống tâm linh Nhật Bản. Chúng không giống nhau — và biết được sự khác biệt sẽ thay đổi cách bạn đọc đền chùa, truyện dân gian, và chính phong cảnh.

A traditional ryokan entrance with shoes arranged at the genkan

Lưu trú

Cách cư xử ở ryokan: điều người mới đến thường bỏ qua

Ryokan có vài nhịp ngầm giúp kỳ nghỉ trôi chảy hơn. Đây là phiên bản đơn giản — không phải sách quy tắc, chỉ là bối cảnh.

A quiet residential street in Japan under soft daylight

Hành vi thường ngày

Sumimasen: vì sao từ tiếng Nhật phổ biến nhất không thực sự là một lời xin lỗi

Du khách nghe 'sumimasen' được dùng như xin lỗi, làm phiền và cảm ơn — đôi khi trong cùng một phút. Hiểu nó thật sự đang làm gì sẽ thay đổi cách bạn đọc các tương tác xã hội ở Nhật.

Ueda Castle framed by cherry blossoms

Bối cảnh địa phương

Ueda: thị trấn samurai mà phần lớn du khách bỏ qua

Ueda ở Nagano là một trong những thị trấn lâu đài có nhiều tầng lịch sử nhất ở Nhật — nổi tiếng với hai lần đẩy lùi quân Tokugawa và vị lãnh chúa không chịu thua. Phần lớn du khách đi ngang qua nó trên đường đến nơi khác.

Rows of vermillion Inari torii gates along a shrine path

Đền thờ / Cáo / Inari

Inari Thực Sự Có Nghĩa Là Gì

Inari là một trong những kami được thờ phụng rộng rãi nhất ở Nhật Bản. Nhưng Inari thực sự đại diện cho điều gì thì thường bị hiểu nhầm. Đây là phiên bản giải thích đầy đủ hơn.

A red torii gate glowing against a dark shrine approach

Yokai / Dân gian / Linh hồn

Yokai là gì?

Yokai là một phần trung tâm của văn hoá dân gian Nhật Bản. Nhưng nghĩa thực sự của từ này — và vì sao nó bao trùm một dải sinh vật kỳ lạ đến vậy — đáng được hiểu theo điều kiện riêng của nó.

A shrine gate and lanterns glowing at night

Đền Shinto / Cáo / Inari

Đồ dâng cúng ở đền Shinto thật ra có ý nghĩa gì

Đồng xu, sake, gạo, thức ăn, giấy — đền nhận nhiều loại đồ dâng cúng. Những món này là gì, vì sao chúng được dâng, và cử chỉ ấy thật sự đang làm gì.

Cherry blossoms reflected in a city canal at night

Yokai / Dân gian / Linh hồn

Vì sao văn hoá dân gian Nhật vẫn sống trong những nơi đời thường

Truyền thống dân gian Nhật không rút lui vào bảo tàng. Nó vẫn tiếp tục trong các khu phố, lễ hội, vị trí đặt máy bán hàng tự động, và cách một số nơi được giữ gìn. Đây là lý do.

A dark pagoda silhouette overlooking Kyoto at dusk

Yokai / Dân gian / Linh hồn

Vì sao ma Nhật Bản lại cho cảm giác khác biệt

Ma trong truyền thống Nhật Bản không giống ma trong truyền thống phương Tây. Sự khác biệt không chỉ ở ngoại hình — mà phản ánh một cách hiểu hoàn toàn khác về lý do người chết trở về.

A temple pagoda beside pale cherry blossoms

Bối cảnh địa phương

Vì sao đền địa phương thường có ý nghĩa hơn các chùa nổi tiếng

Các đền chùa trong mọi danh sách của du khách đáng được ghé thăm. Nhưng những nơi không nằm trong danh sách thường cho thấy điều mà các nơi nổi tiếng không thể.

A busy Tokyo night street with signs and passing cars

Hành vi thường ngày

Vì sao bạn không tip ở Nhật — và dịch vụ thật sự có nghĩa gì ở đây

Hầu hết các sách hướng dẫn nói bạn không nên tip ở Nhật. Ít cuốn giải thích vì sao. Lý do sâu hơn phong tục — nó phản ánh một cách hiểu khác về dịch vụ là gì.

A shrine torii gate partly hidden by green leaves

Đền Shinto / Cáo / Inari

Vì sao người ta vỗ tay ở đền Shinto

Cử chỉ vỗ tay tại một ngôi đền Nhật là một trong những hình ảnh dễ thấy nhất trong thực hành Shinto. Nó đang làm gì, và vì sao nó có hình thức như vậy.

A quiet mountain town below Mount Fuji and a red torii gate

Bối cảnh địa phương

Vì sao những thị trấn nhỏ ở Nhật giấu những câu chuyện hay nhất

Các thành phố du lịch của Nhật đáng được ghé thăm. Nhưng những lớp thú vị nhất của lịch sử, dân gian và đời sống Nhật Bản thường nằm ở nơi yên tĩnh hơn.

An old Japanese walking route through a mossy mountain forest

Đền Shinto / Cáo / Inari

Vì sao một số đền ở Nhật rất nhỏ

Nhật Bản có hàng chục nghìn ngôi đền ven đường nhỏ tới mức gần như không ai để ý. Chúng là gì, vì sao tồn tại, và chúng nói gì về cách không gian thiêng vận hành ở Nhật.

Sunlight filtering through trees around a small forest shrine gate

Yokai / Dân gian / Linh hồn

Vì sao một số linh hồn ở Nhật mang tính địa phương

Nhiều linh hồn thú vị nhất của Nhật gắn với một nơi cụ thể — một làng, một ngọn núi, một khúc sông. Vì sao tính địa phương quan trọng đến vậy trong tín ngưỡng dân gian Nhật Bản.

A close view through repeated vermillion torii gates

Đền Shinto / Cáo / Inari

Vì sao cổng torii không chỉ là vật trang trí

Cổng torii xuất hiện khắp Nhật Bản — tại các đền, trong ảnh du lịch, thậm chí trên đường phố. Điều chúng thật sự đánh dấu, và vì sao điều đó quan trọng, đơn giản hơn so với hầu hết các cách giải thích.

Mount Fuji and a pagoda above a town landscape

Bối cảnh địa phương

Vì sao những tuyến đi bộ ở Nhật có thể trở thành tuyến của những câu chuyện

Các tuyến hành hương cũ, đường dịch trạm và lối núi của Nhật được xây quanh những điểm đến cụ thể và những câu chuyện cụ thể. Đi bộ trên chúng hôm nay vẫn là một dạng đọc.

Fox statues in front of a vivid red Inari shrine building

Đền Shinto / Cáo / Inari

Vì sao đền Shinto ở Nhật có tượng cáo

Những tượng cáo ở đền Shinto Nhật Bản không chỉ là vật trang trí. Đây là lý do chúng xuất hiện ở đó, và vì sao điều đó quan trọng.

Chọn một chủ đề ở trên để thu hẹp kho theo văn hóa dân gian, địa điểm, hành vi hoặc câu chuyện.